Trang thông tin điện tử Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Cư Jút

https://taichinh.cujut.daknong.gov.vn

Cần sửa đổi Bộ Luật Dân sự?

Quy định thời hiệu 10 năm khiến nhiều người mất trắng quyền khởi kiện chia thừa kế đất đai kể từ khi quyền sử dụng đất được coi là di sản

 

Bộ Luật Dân sự năm 2005 tuy đã phát huy nhiều vai trò nhưng cũng bộc lộ những bất cập. Tại cuộc tọa đàm do Chi hội Luật gia và Trung tâm Tư vấn pháp luật phía Nam - Hội Luật gia Việt Nam vừa tổ chức, nhiều chuyên gia pháp lý đã chỉ ra những bất cập này.

 “Chữa cháy” càng rối rắm

Minh chứng rõ nhất cho những bất cập này là thời hiệu khởi kiện về thừa kế. Luật gia Đặng Đình Thịnh, Giám đốc Trung tâm Tư vấn pháp luật phía Nam, dẫn quy định thời hiệu khởi kiện để người thừa kế yêu cầu chia di sản, xác nhận quyền thừa kế của mình hoặc bác quyền thừa kế của người khác là 10 năm kể từ khi mở thừa kế; thời hiệu khởi kiện để yêu cầu người thừa kế thực hiện nghĩa vụ về tài sản của người chết để lại là 3 năm kể từ khi mở thừa kế.
 
Theo ông Thịnh, trong thực tế, khi một người bị tòa án tuyên bố đã chết thì việc xác định ngày chết (thời điểm mở thừa kế) như hiện nay có thể sẽ không còn thời hiệu để giải quyết khởi kiện thừa kế hoặc thời gian còn lại để khởi kiện là ngắn nên sẽ không bảo vệ tốt quyền lợi của người thứ ba (như chủ nợ) hay của người không trực tiếp quản lý di sản. Ông Thịnh đề nghị thời hiệu khởi kiện về thừa kế nên tăng thêm và có quy định về thời điểm bắt đầu trong trường hợp một người bị tòa án tuyên bố đã chết.

Luật gia Trần Đình Thu, Chi hội Luật gia, cho rằng quy định thời hiệu 10 năm khiến nhiều người mất trắng quyền khởi kiện chia thừa kế đất đai bởi trước kia, quyền sử dụng đất (QSDĐ) chưa được coi là di sản, đến khi là di sản thì hết thời hiệu. Nghị quyết 02/2004/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm pháp đã “chữa cháy” bằng một hướng dẫn rối rắm: Trong 10 năm kể từ thời điểm mở thừa kế mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và có văn bản cùng xác nhận là đồng thừa kế hoặc sau khi kết thúc 10 năm mà các đồng thừa kế không có tranh chấp và đều thừa nhận di sản chưa chia thì di sản đó chuyển thành tài sản chung của các thừa kế. Khi có tranh chấp, yêu cầu tòa giải quyết thì không áp dụng thời hiệu khởi kiện về quyền thừa kế mà áp dụng các quy định của pháp luật về chia tài sản chung.

“Thòng” cho chắc ăn

Theo luật gia Trần Đình Dũng, Trung tâm Tư vấn pháp luật phía Nam, Bộ Luật Dân sự năm 2005 ban hành mới có quy định về thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản. Khoản 1 điều 168 quy định việc chuyển quyền sở hữu đối với bất động sản (BĐS) có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Cách lập quy phạm như thế gồm 2 phần rõ rệt: Nguyên tắc chính (chuyển quyền sở hữu BĐS có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký) và quy định “thòng” (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác). Sở dĩ có quy định “thòng” là do nhiều nhà lập pháp lo ngại sự phát sinh, đổi thay các quan hệ xã hội nên khi soạn luật thường làm vậy cho chắc ăn, dễ áp dụng nhưng hậu quả là sẽ phá vỡ nguyên tắc chính của điều luật, tạo sự không thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Ông Dũng cho rằng do căn cứ vào phần quy định “thòng” này mà các văn bản luật chuyên ngành quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản hoàn toàn khác nhau, thậm chí mâu thuẫn khi áp dụng. Cụ thể, trong khi BĐS là QSDĐ thì Luật Đất đai 2003 và Nghị định 181 năm 2004 của Chính phủ quy định việc chuyển QSDĐ có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký tại văn phòng đăng ký QSDĐ, trong khi với BĐS là nhà ở thì Luật Nhà ở 2005 quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản kể từ lúc hợp đồng được công chứng đối với giao dịch về nhà ở.

Như vậy, trường hợp khối tài sản thống nhất không thể tách rời là nhà - đất thì thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản là lúc giao dịch được công chứng hay lúc đăng ký với cơ quan Nhà nước? Trong khi đó, giữa 2 khoảng thời điểm từ công chứng đến khi đã đăng ký sở hữu là khá dài và chủ thể phải thực hiện không ít thủ tục. Hay như với trường hợp BĐS là nhà ở, Luật Nhà ở 2005 quy định thời điểm chuyển quyền sở hữu tài sản là khi công chứng giao dịch nhưng khi giao dịch góp vốn từ thành viên vào công ty thì điều 29 Luật Doanh nghiệp 2005 lại quy định là thời điểm đăng ký sở hữu…

LƯƠNG DUY CƯỜNG

  • Ý kiến bạn đọc

    MINH TRÍ
    20/02/2013 14:55

    QUỐC HỘI CẦN SỚM SỬA ĐỔI BỘ LUẬT DÂN SỰ Trong thời gian vừa qua Bộ luật dân sự đã đi vào cuộc sống, tuy nhiên còn nhiều điều bất cập nhiều vụ án dân sự đã phải thụ lý xử đi xử lại nhiều lần, cầm bản án thắng kiện trong tay nhưng người dân không yên tâm, không biết có sự thay đổi gì không? Thực tế có nhiều vụ án đã được tòa sơ thẩm xét xử bên này thắng kiện, sau đó bên thua kiện tiếp tục kháng cáo lên tòa án cấp trên xét xử phúc thẩm ra bản án bên kia lại thắng kiện ,sau khi đã có bản án phúc thẩm Chi cục thi hành án ở địa phương phải tổ chức lực lượng cưỡng chế, kê biên tài sản để thi hành án để giao lại cho bên thắng kiện. Sau đó bên thua kiện bị cưỡng chế không tâm phục với bản án phúc thẩm tiếp khiếu kiện ra Tòa án nhân dân tối cao được xét xử giám đốc thẩm và Tòa dân sự Tòa án nhân dân tối cao ra quyết định hủy bản án và giao lại Tòa án ở địa phương xét xử lại từ đầu, rồi lại quay lại lòng vòng như cũ, chính vì vậy có nhiều vụ án trên hàng chục năm nay khiếu kiện kéo dài không biết bao giờ kết thúc, hai bên đương sự hao tốn không biết bao nhiêu công sức tiền của không biết kêu ai! Đề nghị Bộ luật dân sự sửa đổi giống như Bộ luật hình sự, quyết định của Tòa án án nhân dân tối cao quyết định của bản án giám đốc thẩm hoặc tái thẩm là quyết định cuối cùng, đương sự bên thua kiện phải chấp hành, không phải hủy bản án để xét xử lại từ đầu như quy định của Bộ luật dân sự hiện nay dễ xãy ra tiêu cực. MINH TRÍ

 

Nguồn tin: NLĐ Online

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây