Theo VTV, về cơ bản, bài phát biểu của Phó Tổng Tham mưu trưởng quân đội TQ vẫn đưa ra thông điệp tốt đẹp của TQ thực hiện chính sách trỗi dậy hòa bình, sẵn sàng hợp tác với các nước khác để duy trì ổn định, hòa bình và an ninh khu vực theo hình thức đôi bên cùng thắng. Nhưng những giải thích loanh quanh của ông Vương Quán Trung khiến các đại biểu không hài lòng. Ông Raja Mohan- học giả Ấn Độ - cho biết, đòi hỏi của TQ không có gì khác là đe dọa phần còn lại của khu vực và điều đó mở ra những tình huống rất không hay.

Một số thông điệp của đại diện quân đội TQ thậm chí còn gây ngạc nhiên với dư luận, vì nó đi ngược lại những gì diễn ra trên thực tế. Đó là việc TQ khẳng định không bao giờ sử dụng vũ lực hay đe dọa sử dụng vũ lực và các hành động khiêu khích, hoặc TQ thúc đẩy giải quyết tranh chấp giữa các bên thông qua đàm phán hòa bình. Trong phần hỏi - đáp trực tiếp, nhiều học giả và đại biểu đưa ra các câu hỏi thẳng thắn với người đại diện quân đội TQ.

Phó Tổng Tham mưu trưởng quân đội Trung Quốc Vương Quán Trung tại Đối thoại Shangri-La 2014.

Ông William Chong- học giả Singapore - hỏi: "Tại sao TQ không làm rõ đường 9 đoạn ở biển Đông theo các nguyên tắc của Công ước LHQ về Luật Biển. Tại sao không sớm kết thúc Bộ Quy tắc ứng xử ở biển Đông, có thể vào cuối năm nay?". Ông Singh- học giả Ấn Độ - chất vấn: "Tôi không hiểu nổi tại sao sau khi thông qua Công ước LHQ về Luật Biển, việc nước ông vẽ ra đường 9 đoạn trên biển là thế nào?". Ông Dmitri Sevatopol - báo Financial Times - đặt câu hỏi: "Về đường 9 đoạn, ông có thể đơn giản cho tôi biết, nó là gì để mọi người hiểu rõ hơn. Và thứ hai, TQ nói rằng chỉ đáp lại những hành động khiêu khích, vậy VN đã có hành động khiêu khích gì tại Hoàng Sa để các ông đưa giàn khoan ra khu vực đó?”.

Với lý do là hạn chế thời gian, ông Vương Quán Trung né tránh nhiều câu hỏi chất vấn, mà chỉ dành thời gian để trả lời về đường 9 đoạn, với cái gọi là những bằng chứng mà chính ông cũng không thể đề cập cụ thể. Về vai trò của Công ước LHQ về Luật Biển, ông lập luận rằng, công ước này có hiệu lực năm 1994, nhưng TQ có chủ quyền và quyền tài phán với các đảo ở biển Đông được hình thành trên 2.000 năm nay. Vì thế, theo TQ, công ước không thể áp dụng được với TQ.

Những lập luận này của ông Vương Quán Trung đã vấp phải sự phản đối của các học giả và giới truyền thông thế giới. Ông Fredy Gsteiger- Phó Tổng biên tập Đài Phát thanh SRF, Thụy Sĩ - cho rằng, đó là sự giải thích đáng lo ngại: "Người ta đã thiết lập Công ước LHQ về Luật Biển là để tìm ra giải pháp cho những xung đột kiểu như thế này. Giờ thì TQ nói rằng họ không muốn chấp nhận giải quyết thông qua tòa án. Câu hỏi đặt ra là công ước này ra đời để làm gì? Đó là điều khó hiểu". Còn Giáo sư Carl Thayer- Đại học New South Wales, Australia - nói rằng, TQ đơn phương giải thích luật quốc tế theo cách của họ: "TQ luôn nói là có luật lệ quốc tế khác. Tôi vẫn luôn hỏi TQ là "luật khác" đó là luật gì. Sau đó, họ vận dụng đến lịch sử, nhưng đó lại là lịch sử được nhào nặn".