Sống gần rừng nhưng rất... nghèo khó

Thực trạng phá rừng nghiêm trọng, buôn gỗ lậu vẫn đang diễn ra với sự tiếp tay của lực lượng kiểm lâm và sự bao che của chính quyền địa phương. Người dân sống gần rừng nhưng rất... nghèo khó, chính sách đối với cán bộ bảo vệ rừng tại gốc rất eo hẹp…

 

Những bất cập này đã được đặt lên bàn của Bộ Trưởng Bộ NN và PTNN Cao đức Phát sáng 22 - 3 tại Cổng Thông tin Chính phủ.

Sống gần rừng nhưng rất... nghèo khó

Bộ trưởng trả lời nhân dân sáng 22 - 3

Phá rừng, buôn gỗ, không có "thuốc" chữa?

Ông Nguyễn Văn Chi ở tỉnh Bình Dương bức xúc: Trong nhiệm kỳ công tác, Bộ trưởng đã làm được rất nhiều việc, nhưng trước tình trạng phá rừng đã đến mức đặc biệt nghiêm trọng như hiện nay thì Bộ trưởng vẫn chưa có giải pháp gì hiệu quả, các vụ phá rừng và vận chuyển gỗ lậu gần đây cho thấy không chỉ có sự tiếp tay của lực lượng kiểm lâm, mà còn có cả sự bao che của chính quyền địa phương. Điều này chắc là Bộ trưởng biết rất rõ, phải chăng căn bệnh này không còn thuốc chữa?

Trước thực trạng này, Bộ Trưởng Cao đức Phát cho biết: phá rừng trái pháp luật là vấn đề rất bức xúc trong xã hội. Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ đang khai thực hiện nhiều biện pháp để cùng các địa phương kiểm soát tình hình

Thực tế, nhiều năm qua, tình hình phá rừng trên phạm vi cả nước nói chung đã giảm xuống. Tuy nhiên, tại một số địa phương, nhất là Tây Nguyên, tình hình phá rừng vẫn diễn ra khá gay gắt.

Trước tình hình đó, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị số 1685 ngày 27/9/2011 và gần đây nhất, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 07 ngày 8/2/2012 về các cơ chế chính sách để tăng cưọng bảo vệ rừng.

Chúng tôi thấy rằng, vấn đề lớn đặt ra là chúng ta cần triển khai tổ chức quyết liệt hơn, tức là cần có sự phối hợp của nhiều cơ quan chức năng ở Trung ương và đặc biệt là các đồng chí ở địa phương.

Phải nói rằng, trách nhiệm trước hết của Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn trước đảng, trước Quốc hội, Chính phủ, trước nhân dân. Nhưng để thực hiện, chúng tôi cũng cần sự ủng hộ và hỗ trợ của các bộ ngành, đặc biệt là của các đồng chí ở cấp cơ sở.

Trả lời câu họi: Phá rừng tự nhiên để trồng các loại cây công nghiệp, điều đó cho thấy đã đổi một hệ sinh thái bảo vệ con người để lấy kinh tế nuôi con người. Tất nhiên cả hai giá trị đó đều cần thiết, nhưng dù là có lợi về kinh tế nhưng chưa chắc đã lợi về môi trường. Bộ trưởng Cao đức Phát cho hay: Khi chúng ta triển khai thực hiện, cần rất cân nhắc, tùy điều kiện cụ thể từng nơi để có sự lựa chọn cho phù hợp, miễn là đem lại lợi ích cao nhất cho bà con nông dân và cho đất nước.

Trên thực tế, nhiều loại cây nông nghiệp cũng có tác dụng giữ nước, giữ đất nhất định dù có thể không bằng rừng tự nhiên, đồng thời đem lại công ăn việc làm và thu nhập cho nông dân. Tuy nhiên, tôi nhắc lại, chúng ta cần phải rất cân nhắc, lựa chọn kỹ tùy từng khu vực đất đai cụ thể.

Tạo điều kiện cho dân hưởng lợi từ rừng

độc giả Phan Huy Ngọc, thành phố Buôn Ma Thuột, tỉnh đắk Lắk đặt ra câu họi:

Nhà nước không thể giữ rừng nếu nỗ lực một cách đơn phương. Vì vậy Chính phủ đã có những chính sách thu hút người dân tham gia bảo vệ rừng, mặc dù vậy, một bộ phận không nhọ người dân sống gần rừng nhưng vẫn rất nghèo khó, điều đó khiến họ làm ngơ trước những hành vi phá rừng diễn ra dưọng như công khai ở nhiều địa phương. Vấn đề này đã được quan tâm như thế nào?

Sống gần rừng nhưng rất... nghèo khó

Thực trạng ngang nhiên phá rừng vẫn diễn ra

Theo Bộ trưởng Cao đức Phát: chúng ta đã có kinh nghiệm từ nhiều năm và đúng như ông Phan Huy Ngọc đã nêu, để bảo vệ được rừng, trước hết chúng ta phải có cơ chế chính sách, tạo điều kiện cho bà con nông dân sống gần rừng tham gia bảo vệ rừng với Nhà nước.

Cách thứ nhất là chính sách giao đất, giao rừng, khoán bảo vệ rừng, hiện nay Chính phủ đang giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn nghiên cứu, đề xuất chính sách để nhân dân có thể hưởng lợi từ rừng, coi rừng cũng như là của mình để bảo vệ và hưởng lợi từ rừng.

Mặt khác, nhiều bà con nông dân gặp nhiều khó khăn trong sản xuất và đọi sống, Chính phủ có chính sách giúp bà con nông dân xóa đói, giảm nghèo, phát triển sản xuất, có thu nhập từ nguồn khác thay vì phải trông đợi nhiều vào rừng.

để làm rõ vẫn đề cần có người dân địa phương tham gia bảo vệ rừng, độc giả Phan Huy Ngọc họi: Vụ vận chuyển hơn 500 m3 gỗ của công ty Ngọc Hưng bị Hải quan giữ tại đà Nẵng cho đến nay vẫn còn có nhiều ý kiến. Bộ Nông nghiệp đã được Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải giao nhiệm vụ kiểm tra vụ việc này, vậy kết quả kiểm tra như thế nào?

Bộ Trưởng Cao đức Phát trả lời: Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Hoàng Trung Hải, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đang cử cán bộ cùng với các cơ quan chức năng để kiểm tra về vụ việc này. đây là vụ việc liên quan đến luật pháp, xin phép độc giả là khi nào vụ việc được kiểm tra, làm rõ, có kết luận của cơ quan chức năng, chúng tôi sẽ thông báo cụ thể.

Bất cập trong chính sách cán bộ

độc giả ở địa chỉ hòm thư kieudoandat@gmail.com: Tôi đang công tác tại một Ban quản lý rừng phòng hộ thuộc tỉnh Lâm đồng xin gửi Bộ trưởng một câu họi ngắn như sau:

đến nay chế độ chính sách đối với cán bộ, viên chức trong các Ban quản lý rừng đang rất bất cập, ngoài những chính sách bình thưọng như các cơ quan hành chính vẫn chưa có gì thêm chính sách nào cả trong chúng tôi đang bảo vệ rừng tại gốc. (Xin trích thêm là đối với lực lương kiểm lâm thì đã có nhiều chính sách khác nhau để hỗ trợ). Xin Bộ trưởng cho biết Bộ sẽ có chính sách nào và thời gian đến bao lâu thì mới có chính sách mới?

Bộ trưởng cho biết: Về vấn đề này, chúng tôi đã nắm được tình hình. đúng là có những bất cập trong cơ chế hiện hành và việc đầu tư thông qua các ban quản lý rừng để bảo vệ các khu rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, trong đó có bất cập trong chính sách cho cán bộ. Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm đề xuất những chính sách phù hợp hơn để tạo điều kiện cho các ban quản lý đủ khả năng bảo vệ rừng phòng hộ, rừng đặc dụng. Trong năm 2012, chúng tôi sẽ trình chính sách này lên Chính phủ.

Lê Nguyễn

Ý kiến bạn đọc

MINH TRÍ (14:43 - 22/03/2012)

CÔNG TÁC QUẢN LÝ BẢO Vọ† RọªNG KHÔNG CHọˆ TRÁCH NHIọ†M CủA đỊA PHƯÆ NG
Tại sao tình trạng lâm tặc cứ tiếp tục hoành hành chặt phá rừng, vận chuyển gổ một cách trái phép ngang nhiên xảy ra ở hầu như các tỉnh có rừng , mặc dù các địa phương đều có phương án quản lý bảo vệ rừng của các chủ rừng, quản lý kiểm tra của ngành kiểm lâm nhưng vẫn không hiệu quả . Người ta đặt dấu họi cây gỗ chứ đâu phải cây kim sợi chỉ đâu mà giấu được ? Vì tất cả gỗ vận chuyển đều phải đi ra từ cửa rừng đầu tiên, đều do các chủ rừng đơn vị lâm trường quản lý . Như vậy làm sao để đi được ? Qua tìm hiểu của nhiều hộ dân đang sinh sống ở khu vực bên ngoài cửa rừng , dân có nhu cầu đi lấy gỗ khi vận chuyển ra khơi cửa rừng chỉ cần bồi dưỡng cho nhân viên gác cửa rừng , tùy theo loại xe lớn hay nhọ vận chuyển gỗ nhiều hay ít hai bên tự thọa thuận mức bồi dưỡng, rồi được vận chuyển ra ngoài cửa rừng . Có nhiều người dân có ý thức thông báo việc làm sai trái trên cho cơ quan có chức năng công an, kiểm lâm , nhưng không có chứng cứ cũng không làm được gì. trường hợp như các vưọn quốc gia quản lý rừng nguyên sinh có rất nhiều gỗ quý , có bộ máy quản lý của vưọn quốc gia, bên cạnh đó còn có Hạt kiểm lâm chỉ có nhiệm vụ quản lý rừng của vưọn quốc gia, nhưng gỗ vẫn tiếp tục bị chặt phá vận chuyển gỗ ngang nhiên . Thực tế đã xảy ra rất nhiều vưọn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên của các tỉnh, đã được phóng viên báo chí phản ánh, nhiều vụ đã phát hiện vận chuyển gỗ quý với số lượng lớn , do cán bộ kiểm lâm của vưọn quốc gia hoặc khu bảo tồn thiên nhiên tiếp tay với lâm tặc , đã bị các cơ quan chức năng khởi tố vụ án, khởi tố bị can, như vụ kiểm lâm tiếp tay lâm tặc tàn phá hàng ngàn cây nghiến cổ thụ tại khu bảo tồn thiên nhiên Phong quang tỉnh Hà giang , vụ phá rừng phòng hộ tại tỉnh Gia lai vv... Các vưọn quốc gia hoặc khu bảo tồn thiên nhiên do các Bộ ngành trung ương quản lý, thì cơ chế tổ chức hiện nay Phó giám đốc vưọn quốc gia lại kiêm Hạt trưởng hạt kiểm lâm của vưọn , Hạt trưởng do đơn vị chức năng của Bộ nông nghiệp phát triển nông thôn bổ nhiệm , không chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Chi cục kiểm lâm địa phương. Có thể do cơ chế trên nên có điều kiện dễ xảy ra tiêu cực?. Hiện nay có những khu rừng ở gần khu vực biên giới của các tỉnh miền núi Tây nguyên, đi vào cửa rừng rồi lại phải đi qua nhiều đồn biên phòng , khi qua đồn phải xuất trình giấy tọ tùy thân có lý do mới vào được , nhưng gỗ của bọn lâm tặc vẫn đi được . để có thể khắc phục tình trạng chặt phá rừng hiện nay, cần thiết các bộ ban ngành cấp trên có văn bản chỉ đạo các địa phương, trong việc xây dựng quy chế phối hợp giữa các đơn vị chủ rừng, kiểm lâm , công an , biên phòng trong công tác quản lý bảo vệ rừng. Xác định rõ trách nhiệm của các ngành tham gia , đây là một nhiệm vụ hết sức quan trọng là bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sinh thái , bảo vệ sự sống cho con người . Thực hiện quy chế trên cần phải xây dựng ngay chốt tại các trạm cửa rừng, có lực lượng phối hợp của các ngành trên tham gia tăng cưọng ở đây , thưọng xuyên công tác kiểm tra các đơn vị khai thác gỗ tự nhiên được cấp phép, và các phương tiện vận chuyển gổ ra cửa rừng, phát hiện xử lý ngay các đối tượng có hành vi lấn chiếm đất rừng vào mục đích khác như trồng trọt, làm nhà trái phép, kiên quyết trục xuất ra khơi cửa rừng. Nhà nước có văn bản hướng dẫn cụ thể trong việc xử lý các tình huống trên và có chế độ bồi dưỡng xứng đáng cho các lực lượng tham gia công tác quản lý bảo vệ rừng . đối với các vưọn quốc gia trực thuộc trung ương , nên tách chức năng nhiệm vụ rõ ràng giữa Bộ máy quản lý vưọn quốc gia và Hạt kiểm lâm của vưọn . Cơ quan hạt kiểm lâm của vưọn quốc gia nên trực thuộc chi cục kiểm lâm của địa phương, và do địa phương bổ nhiệm Hạt trưởng. đối với chủ rừng là đơn vị được nhà nước giao trách nhiệm quản lý phát triển rừng hiện có là một tài sản tự nhiên rất lớn, để ràng buộc trách nhiệm, đề nghị trước khi bổ nhiệm Gíam đốc các lâm trường , các cơ quan chức năng cần đánh giá hiện trạng rừng xác định cụ thể giá trị tài sản tại thời điểm nhận nhận nhiệm vụ , trong quá trình công tác hoặc nếu sau này chuyển vị trí công tác khác, nếu thiếu tinh thần trách nhiệm để thất thoát tài sản rừng so với lúc ban đầu đã bàn giao , phải chịu trách nhiệm cá nhân theo quy định của pháp luật. Nhà nước cần có chính sách tạo điều kiện cho người dân sống ở gần rừng, giao đất giao rừng tham gia quản lý bảo vệ rừng, nhất là chế khóan bảo vệ rừng hiện nay còn quá thấp, không đảm bảo cuộc sống cho người tham gia bảo vệ rừng, đề nghị Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn nghiên cứu thay đổi chế độ khóan bảo vệ rừng hiện nay cho phù hợp, sớm ban hành để thực hiện. Về lâu dài Bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn sớm sửa đổi bổ sung luật quản lý bảo vệ rừng , làm sao mang tính răn đe nghiêm khắc đối với các đối tượng lâm tặc chặt phá rừng, vận chuyển gổ trái phép; đối tượng lấn chiếm đất rừng khai hoang trái phép để sản xuất dù một tấc đất rừng , tự ý làm nhà trái phép, phải được xử lý hình sự. Chớ hiện nay các hành vi đó chỉ được xử lý hành chính, nên không mang lại hiệu quả công tác quản lý bảo vệ rừng như mong muốn.

 

Nguồn tin: infonet.vn