Trang thông tin điện tử Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện Cư Jút

https://taichinh.cujut.daknong.gov.vn

Tiết lộ về cuộc họp kín của ASEAN

Phiên họp được đánh giá là nóng nhất của các ngoại trưởng ASEAN từ trước đến nay kết thúc trong bất đồng, sau khi chủ tọa tuyên bố có họp thêm vài giọ nữa cũng không đi đến đâu.
Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia Hor Namhong công bố Nguyên tắc 6 điểm của ASEAN về Biển đông trong một cuộc họp báo tại thành phố Phnom Penh hôm 20/7. Ảnh: AFP.

Các nước ASEAN không thông qua được thông cáo chung trong cuộc họp bộ trưởng ngoại giao hôm 13/7, điều chưa từng xảy ra trong 45 năm qua, do bất đồng giữa chủ tọa với một số nước thành viên về câu chữ khi nhắc tới tranh chấp Biển đông.

Như thông lệ, cuộc họp của các bộ trưởng ngoại giao ASEAN được gọi là họp hẹp, một cách mô tả tính chất kín của nó. Tuy nhiên nội dung trao đổi của cuộc họp kín năm nay đã được tiết lộ phần nào với báo giới.

Chuyên gia nổi tiếng về các vấn đề ASEAN và Biển đông, giáo sư Carlyle Thayer thuộc Học viện Quốc phòng Australia, đã tìm hiểu và viết về diễn biến cuộc họp kín này, trên tạp chí Asia Times.

Vấn đề Biển đông được đưa ra thảo luận trong phiên họp toàn thể không chính thức của các bộ trưởng ASEAN. Philippines phát biểu trước, sau đó đến Thái Lan, Việt Nam, Indonesia, Malaysia, Brunei, Lào, Myanmar, Singapore và Campuchia lần lượt bày tọ quan điểm.

Ông Albert Del Rosario, Bộ trưởng Ngoại giao của Philippines, nói rằng những hành động "bành trướng và gây hấn" của Trung Quốc trên Biển đông trong quá khứ và hiện tại khiến Philippines gặp khó khăn trong quá trình thực thi pháp luật trong vùng đặc quyền kinh tế của họ trên Biển đông.

"Giá trị thực của Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển đông (COC) sẽ là gì nếu chúng ta không thực hiện được Tuyên bố về ứng xử của các bên trên Biển đông (DOC). Cam kết tập thể của ASEAN đối với DOC nên được phản ánh trong thông cáo chung của hội nghị bộ trưởng ASEAN", ông Del Rosario khẳng định.

Bốn ngoại trưởng khác trực tiếp ủng hộ quan điểm của Philippines. Việt Nam mô tả quyết định thành lập thành phố Tam Sa trên đảo của Việt Nam và việc Tổng công ty Dầu khí Hải dương Trung Quốc mọi thầu quốc tế trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam là những hành động vi phạm chủ quyền của Việt Nam.

Indonesia và Malaysia nhấn mạnh rằng ASEAN phải đạt được tiếng nói chung về vấn đề Biển đông, bởi những diễn biến mới nhất là mối quan tâm của tất cả các nước thành viên.

Singapore nhấn mạnh rằng những diễn biến gần đây trên Biển đông rất đáng được quan tâm bởi chúng dẫn đến những cách hiểu mới về luật quốc tế và có thể hủy hoại Công ước Liên Hợp Quốc về luật biển.

"ASEAN phải thể hiện một cách rõ ràng mối quan ngại của khối đối với Biển đông trong thông cáo chung. Uy tín của cả khối sẽ bị tổn hại nếu chúng ta không nói gì về vấn đề đó", Bộ trưởng Ngoại giao Singapore kết luận.

Khi Ngoại trưởng Hor Namhong Campuchia phát biểu, ông đặt câu họi: đề cập bãi cạn Scarborough, đối tượng tranh chấp của Trung Quốc và Philippines, vào thông cáo chung, có phải là việc cần thiết hay không?

"Tôi cần phải nói thẳng với các ngài rằng, nếu chúng ta không tìm ra giải pháp, Campuchia sẽ không tiếp tục giải quyết vấn đề Biển đông. Nếu tình huống đó xảy ra, chúng ta sẽ không có thông cáo chung. Chúng ta không nên cố gắng áp đặt quan điểm của quốc gia, mà chỉ nên cố gắng phản ánh những quan điểm chung trên tinh thần thọa hiệp", ông Hor nói.

Ngay sau đó bầu không khí trong cuộc họp trở nên nóng hơn. Cả Bộ trưởng Ngoại giao của Việt Nam và Philippines đều bày tọ quan điểm. Các ý kiến bổ sung của Malaysia, Indonesia và Singapore cũng được đưa ra. Cuối cùng phiên họp kết thúc với tuyên bố của ông Hor: "Chúng ta sẽ không đạt được sự nhất trí ngay cả khi chúng ta tiếp tục thảo luận ở đây trong 4 hoặc 5 giọ nữa. Nếu các ngài không đồng ý về nội dung của thông cáo chung, Campuchia sẽ không giải quyết vấn đề Biển đông với tư cách là chủ tịch ASEAN".

Bộ trưởng Ngoại giao Natalegawa của Indonesia bổ sung thêm rằng, mặc dù ASEAN không đưa ra thông cáo chung, các bộ trưởng vẫn đạt được sự đồng thuận về những "thành tố cơ bản" trong Bộ Quy tắc ứng xử trên Biển đông.

Sau thất bại của ASEAN trong việc ra tuyên bố chung, Indonesia đã nhanh chóng thể hiện vai trò của một trong các sáng lập viên Hiệp hội. Ông Marty Natalegawa thực hiện chuyến ngoại giao con thoi tới thủ đô của một loạt quốc gia, và cuối cùng tại điểm dừng chân PhnomPenh, Campuchia, ASEAN đã ra một tuyên bố 6 điểm về vấn đề Biển đông.

Nỗ lực ngoại giao của Natalegawa mang đến cú hích về tinh thần cho ASEAN, đồng thời xua tan mối lo ngại về bất đồng giữa các nước thành viên ASEAN trong vấn đề giải quyết vấn đề Biển đông của dư luận bên ngoài.

Điều quan trọng hơn là, sự can thiệp của ông Natalegawa giúp Indonesia gửi tới Campuchia một thông điệp: Dù là chủ tịch, Campuchia không thể đơn phương kiểm soát chương trình nghị sự của ASEAN. Chuyến ngoại giao con thoi của ông Natalegawa là sự kiện chưa từng có tiền lệ, bởi theo thông lệ thì Bộ trưởng Ngoại giao Campuchia phải làm việc đó. Nhưng nó cho thấy Indonesia sẵn sàng đảm nhận vai trò chủ động hơn trong các vấn đề của khu vực.

Với tư cách là chủ tịch ASEAN, Campuchia đã chủ trì hai cuộc họp không chính thức giữa các quan chức Trung Quốc và ASEAN để thảo luận về COC. Bắc Kinh tuyên bố họ sẵn sang thảo luận chính thức với ASEAN "khi các điều kiện chín muồi".

Nếu mọi việc diễn ra theo đúng kế hoạch, các quan chức ASEAN và Trung Quốc sẽ bàn bạc về phương thức đàm phán trong các phiên họp sắp tới giữa hai bên. Các phiên họp chính thức sẽ bắt đầu từ tháng 9 năm nay và các quan chức ASEAN hy vọng quá trình thương lượng sẽ kết thúc vào tháng 11.

Việt Linh

Nguồn tin: baomoi

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây